محکومیت‌هایی که شامل دیه است

این محکومیت‌ها بیشتر مربوط به تصادفات و حوادث کار که ایراد صدمه غیرعمدی است حکم به پرداخت دیه درمورد، ایراد ضرب و جرح عمدی و خطای محض وجودداردکه کمترازمورداول دیده می‌شود.

به موجب ماده ۳۰۲ ق.م.ا برای پرداخت دیه مدت‌هایی را تعیین کرده است که برای عمدی یکسال از زمان وقوع حادثه، خطای محض سه سال و غیر عمدی دو سال، که البته این مجازاتها تلفیقی است.

اقدامات درخصوص پرونده مربوط به محکومیت‌های دیه:

بعد از اینکه اطمینان حال کردیم که رای قطعی شده است، به محکومیت‌های تلفیقی نگاه می‌کنیم که آیا مدت زمان پرداخت دیه فرا رسیده یا نه؟ درصورتی که مجازات دیه و جزای نقدی با هم باشد، محکوم‌علیه را قید عدم حضور جلب است برای پرداخت جزای نقدی احضار می‌کنیم.

حال نوبت به پرداختن دیه است که اکثرتصادفات وحوادث رانندگی این افراد بیمه هستند که توسط اجرای احکام محکوم‌علیه به بیمه معرفی می‌شود و مدارکی برای آن موردنیاز است ( تصویرگزارش کلانتری، نظریات پزشکی قانونی، گزارش کارشناس رأی دادگاه…) که محکوم علیه درخواست می‌کند که با هزینه شخص متقاضی به وی ارائه می‌شود. در اینجا بیمه دیه را به حساب دادگستری می‌پردازد و دیه باید به نرخ روز ( زمان پرداخت) داده شود

درصورتی که محکوم علیه پس از پرداخت جزای نقدی واحضار مجدد مراجعه نکند برای پرداخت دیه اجرای احکامتا زمان انقضائ مهلت پرداخت دیه هیچ اقدامی نمی‌تواند انجام دهد که در اینجا یا شاکی را جهت اخذ توضیح دعوت می‌کنیم یا خودش حضور پیدا می‌کند، درصورتی که تقاضای اعمال ماده ۶۹۶ ق.م.ا یا ماده ۲ نحوه اجرای محکومیت‌های مالی بنماید، پرونده برای اخذ تصمیم به دادگاه صادر کننده رای فرستاده می‌شود بعد از اخذ تصمیم مبنی بر اعمال ماده ۶۹۶ ق.م.ا و یا ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی در صورتیکه شاکی مالی از محکوم علیه معرفی کند این مال را توقیف می‌کنیم و نمی‌توانیم محکوم علیه را جلب کنیم ولی درصورتیکه مالی معرفی نکرد جهت جلب محکوم علیه اقدام می‌شود وقتی که محکوم علیه جلب شد یا دیه را پرداخت می‌کند و آزاد می‌شود و یا پرداخت نمی‌کند و به زندان معرفی می‌شود اگر در این مدت اعسار او ثابت شده باشد که در این صورت یا اعسار به صورت جزئی است و تقسیط می‌شود یا کلی است که آزاد می‌شود درصورتی که محکوم به زندان معرفی شد در زندان می‌ماند تا دیه را پرداخت کند یا اینکه حکم اعسار وی صادر شود. درصورتی که همراه با حکم دیه محکومیت حبس هم باشد:

محکوم‌علیه برای اجرای مجازات حبس جلب می‌شود و به زندان معرفی می‌شود وقتی که موعد پرداخت دیه فرا رسیده محکوم علیه برای اخذ توضیح درخصوص دیه از زندان خواسته می‌شود درصورتی که دیه را پرداخت کرد که بعد از تحمل حبس آزاد می‌شود ولی درصورتی که دیه را پرداخت نکرد و شاکی درخواست اعمال یکی از دو ماده مذکور را کرد، در زندان می‌ماند تا دیه را بپردازد یا حکم اعسار محکوم علیه صادر شود اگر فقط محکومیت دیه باشد، باید مدتهای مذکور در قانون سپری شود در این صورت شاکی را برای اخذ توضیح دعوت می‌کنیم و درصورتی که درخواست اعمال یکی از دو ماده (۶۹۶ ق.م.ا و م ۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی) را بکند، محکوم علیه را جلب، درصورتی که دیه را پرداخت کند که مشکلی نداریم وگرنه به زندان معرفی می‌شود.

اعمال ماده ۶۹۶ ق.م.ا یا اعمال ماده ۲ ق نحوه اجرای محکومیتهالی مالی

تفاوت این دو ماده چیست؟

ماده ۲ نسبت به ماده ۶۹۶ جنبه عمومیت دارد و ماده ۲ عام است و ماده ۶۹۶ خاص است، اعمال ماده ۶۹۶ در زمانی است که ضمن حکم در محکومیت کیفری جنبه عمومی حکم به رد مال نیز وجود دارد که در این صورت درصورتی که محکوم علیه مالی داشته باشد از آن تأمین می‌شود در غیر اینصورت به زندان معرفی می‌شود اما ماده ۲ هم شامل محکومیت‌های حقوقی است ( اعمال این ماده توسط دادگاه بدوی است که صادر کننده حکم بوده چون حکم زیر نظر دادگاه بدوی اجرا می‌شود) که ضمن محکومیت کیفری که حکم پرداخت آن شده و هم شامل محکومیت‌های حقوقی صرف است مثلاً در خصوص مطالبه وجه چک، درصورتی که دادگاه حکم به پرداخت بدهد و خوانده از پرداخت آن استماع کند بنابراین می‌توان درخواست اعمال ماده ۲ بکند و تا زمانی که پرداخت نکند در زندان می‌ماند. بنابراین در اجرای احکام مدنی فقط ماده ۲ را می‌توان اعمال کرد درصورتی که در اجرای احکام کیفری هم ماده ۲ و هم ماده ۶۹۶ ق.م.ا راباتجویز دادگاه می‌توان اعمال کرد.

نحوه محاسبه دیه :

مطابق ماده ۲۹۷ ق.م.ا باتوجه به فتوای مقام معظم رهبری و سایر مراجع فقیه، هر ساله مبلغ بندهای سه گانه پرداخت دیه برحسب نرخ تورم مشخص می‌شود که توسط رئیس قوه قضائیه تصویب می‌شود و رئیس دادگستری آن را ابلاغ می‌کند.

دیه کامل بر مبنای شتر، ۱۰۰ رأس، گاو ۲۰۰راس گوسفند ۱۰۰۰راس دینار ۱۰۰۰دینار، درهم ۱۰۰۰۰ درهم می باشدالان ملاک دیه کامل، بر مبنای شتر است که معادل ۳۵ میلیون تومان (در سال ۸۶) است بر مبنای ۲۰۰ رأس گاو ۶۰ میلیون تومان و بر مبنای گوسفند ۰۰۰/۶۰۰/۶۳تومان می باشد

صدماتی که دیه دارند برحسب نرخ شتر محاسبه می‌شود. و یا اگرارش داشته باشد میزان آن نیز، چون درصدی از دیه کامل است برحسب مبلغ ریالی شتر محاسبه می‌شود و یا اگر درصد دیه را مشخص کنند نیز مبلغ ریالی شتر مدنظر قرار می‌گیرد.

سؤال: اینکه می‌گوییم وقتی دیه بانوان به ۳/۱ رسید نصف می‌شود آیا شامل ارش نیز می‌شود یا نه؟

رأی وحدت رویه صادر شده که مجموعه دیه وارش را در نظر بگیرند بنابراین هرکدام به ۳/۱ برسد نصف می‌شود و فرق نمی‌کند که ارش به تنهایی یا دیه به تنهایی، ارش و دیه.

مثال برای محاسبه دیه:

قیمت زمان اجرای حکم قیمت ریالی شتر ۱۰ شتر ۱۰ دیه

درصورتی که دیه را به صورت کسری آورده باشند.

درواقع :

۱) ۲.۸۰۰.۰۰۰ =۷۰.۰۰۰.۰۰۰/۲۵=۳۵.۰۰۰.۰۰۰*۲/۲۵=۴/۵۰=۱/۲*۱/۵*۴/۵

۲) ۵.۸۲۳.۳۳۳=۳۵.۰۰۰.۰۰۰/۶=۳۵.۰۰۰.۰۰۰*۱/۶=۱/۲*۱/۳

۳) ۰۰۰/۳۵۰ = ۰۰۰/۳۵ ۱۰ = ۱۰ دینار ۰۰۰/۳۵ = ۱ دینار

۴) ۰۰۰/۳۵ = ۳۵۰۰ ۱۰ = ۱۰ درهم ۵۰۰/۳ = ۱ درهم

ما باید زمان اجرا را ملاک محاسبه دیه قرار دهیم و دیه را به نرخ روز از محکوم‌علیه دریافت کنیم.

بعضی مواقع محکوم علیه قبل از موعد پرداخت دیه، مقداری از دیه را پرداخت می‌کند مثلاً شخصی در سال ۸۵ به پرداخت ۱۰ شتر محکوم شده است. قبل از زمان اجرای حکم ۰۰۰/۰۰۰/۱ را پرداخت کرده است و باقیمانده دیه مبلغ ۲۵۰۰۰/۱۶ می‌باشد.

حال در سال ۸۶ موعد پرداخت دیه شده است و محکوم علیه برای جلوگیری از جلب، تقاضای پرداخت مابقی دیه را می‌کند در اینجا باید مابقی دیه را به قیمت روز یعنی قیمت دیه در سال ۸۶ بپردازد.

انتشار توسط 8 تم